DEICATED TO MAMA TORIBIA ERIYO SAINT BENEDICTO ABBEY NDANDA MTWARA
Monday, August 30, 2010
Monday, June 14, 2010
Saturday, May 1, 2010
CHINYULI,EMMANUEL
special thanks to mama TORIBIA ERIO saint Benedict Abbey Ndanda Masasi.I appreciate your concern
Friday, April 30, 2010
MATOKEO KIDATO CHA SITA: Shule za Serikali zaibuka kidedea
Boniface Meena
SHULE za sekondari za serikali zimeng'ara katika matokeo ya kidato cha sita baada ya wanafunzi wake tisa kuwa miongoni mwa wanafunzi kumi bora kitaifa.Lakini shule hizo za serikali hazikuweza kufua dafu kwa upande wa wasichana baada ya shule binafsi kutoa wanafunzi nane kati ya kumi bora waliofanya vizuri kwenye mtihani huo wa kumaliza elimu ya juu ya sekondari.
Wanafunzi wote walioshika nafasi kumi za kwanza ni wavulana. Wanafunzi hao ni Japhet John wa Shule ya Sekondari ya Ilboru, Manyanda Chitimbo (Kibaha, Pwani), Hassan Rajab (Minaki, Pwani), Abdulah Taher, Stinin Elias, Paul Nolasco na Ephraim Swilla wote kutoka Mzumbe, Morogoro.
Wengine ni Alexander Marwa na Benedicto Nyato kutoka Shule ya Sekondari ya Wavulana ya Tabora, wakati Samuel Killewo wa Shule ya Sekondari ya Feza Boys ndiye mwanafunzi pekee kutoka shule binafsi aliyeingia kumi bora.
Kwa upande wa shule za wasichana, Jacqueline Seni wa Shule ya Sekondari ya Marian Girls iliyo Bagamoyo mkoani Pwani ndiye aliyeongoza akiwa na wenzake Khadija Mahanga, Esther Mlingwa, Perpetua Lawi na Lilian Kakoko, wakati Gerida John na Subira Omary wanatoka Shule ya Sekondari Dakawa.
Wasichana wengine waliofanya vizuri ni Elaine Kinoti kutoka Ashira, Kilimanjaro, Ruth Pendaeli kutoka Shule ya Sekondari ya Morogoro na Cecilia Ngaiza kutoka St Joseph Ngarenaro, Arusha Cecilia.
Shule za Marian Girls, Mzumbe, Kibaha, Tabora Boys, Ilboru, Malangali, Kifungilo, Tukuyu, Feza Boys na Uru Seminary zimeingia katika kumi bora wakati shule ya High-View International, Fidel Castro, Sunni Madressa, Neema Trust, Mtwara Technical, Muheza, Tarakea, Uweleni, Arusha Mordern na Maswa Girls zimekuwa shule kumi zilizoshika mkia.
Jumla ya watahiniwa 55,764, ambao ni asilimia 88.86 ya wanafunzi wote waliofanya mtihani huo mwaka huu, wamefaulu na kati ya hao wasichana waliofaulu ni 21,821 (sawa na asilimia 90.39) ya waliofanya mtihani na wavulana waliofaulu ni 33,943 (sawa na asilimia 87.90 ya wavulana waliofanya mtihani).
Kwa kulinganisha na mwaka jana wakati waliofaulu walikuwa wanafunzi 45,217 (sawa na asilimia 89.64), idadi ya watahiniwa waliofaulu imeongezeka kwa wanafunzi 10,048, hata hivyo asilimia ya ufaulu imepungua kidogo kwa asilimia 0.78 mwaka huu.
Akitangaza matokeo hayo jana jijini Dar es Salaam, katibu mtendaji wa Baraza la Mitihani(Necta), Dk Joyce Ndalichako alisema watahiniwa wa shule waliofaulu ni 45,217 sawa na asilimia 93.76 ya waliofanya mtihani; wasichana waliofaulu ni 17,905 sawa na asilimia 94.07 na wavulana ni 27,320 sawa na asilimia 93.56.
“Ukilinganisha idadi hiyo na mwaka jana ambapo watahiniwa 36,472 sawa na asilimia 94.37 ya watahiniwa wa shule waliofaulu, idadi ya waliofaulu imeongezeka mwaka huu kwa wanafunzi 8,745 wakati asilimia ya ufaulu imeshuka kidogo kwa asilimia 0.61,” alisema Dk Ndalichako.
Kwa watahiniwa wa kujitegemea, Dk Ndalichako alisema waliofaulu mtihani ni 10,547 sawa na asilimia 72.57 ya wote na kwamba ikilinganishwa na mwaka jana watahiniwa 9,244 sawa na asilimia 74.84 walifaulu, hali inayoonyesha kuwa idadi ya waliofaulu imeongezeka kwa watahiniwa 1,303.
Dk Ndalichako alisema kuwa ubora wa ufaulu kwa kuangalia madaraja waliyopata watahiniwa wa shule unaonyesha kuwa jumla ya watahiniwa 39,625 (sawa na asilimia 82.17) wamefaulu kati daraja la kwanza hadi la tatu, wakiwemo wasichana 15,650 (sawa na asilimia 82.22) na wavulana 23,975 (asilimia 82.13).
“Hata hivyo Necta imesitisha kutoa matokeo ya kwa watahiniwa 484 ambao hawajalipa ada ya mtihani na matokeo yao yatatolewa mara watakapolipa ada,” alisema.
Pia imesitisha matokeo ya watahiniwa 49 waliofanya mtihani huku wakiwa na sifa zenye utata matokeo yao yatatolewa mara watakapowasilisha vyeti vyao halisi vya kidato cha nne kwa ajili ya uhakiki pamoja na vielelezo vya kuthibitisha uhalali wao.
Mbali na kufuta matokeo hayo, Necta luimefuta matokeo ya mwaka 2009 kwa watahiniwa 31 wa shule na watahiniwa 105 wa kujitegemea waliobainika kufanya udanganyifu katika mtihani huo.
“Mwaka 2009 watahiniwa nane wa shule na watahiniwa 17 wa kujitegemea walibainika kufanya udanganyifu na matokeo yao yote yalifutwa,” alisema Dk Ndalichako.
Alisema kuwa watahiniwa watatu pia wamefutiwa matokeo yao baada ya kufanya mtihani bila kuwa na sifa zinazostahili ikiwa ni pamoja na kughushi vyeti au kutumia sifa za watu wengine.
Akizungumza na Mwananchi, Jackline Seni, ambaye aliongoza kwa upande wa wasichana, alisema anamshukuru Mungu kwa yote na kwamba sasa ana uhakika wa atasoma Chuo kikuu chochote kile duniani.
Seni, ambaye anaishi Kijitonyama jijini Dar es salaam, alisema kuwa haamini kilichotokea lakini anamshukuru Mungu kwa yote.
“Yani we acha tu sikutegemea hivi, lakini nimeonyesha kuwa wanawake tunaweza,” alisema Jackline ambaye alikuwa akichukua masomo ya uchumi, jiografia na hesabu (EGM).
Alisema kuwa matokeo hayo yamempa faraja kwa kuwa hata katika matokeo ya kidato cha nne ya mwaka 2007 alikuwa wa nne kitaifa na aliongoza katika somo la hesabu na fizikia.
Alisema alipenda kuwemo katika kumi bora ya jumla kwa kuwashinda wavulana, lakini alichokipata kinamtosha kwa kuwa ana uhakika wa kusoma chuo kikuu chochote hapa nchini na nje ya nchi.
“Ninachoomba ni niweze kufanya vizuri huko chuoni na kumaliza vyema kama ilivyokuwa huko nyuma... naamini wasichana na wanawake kwa ujumla tunaweza na tutafika mbali,” alisema Jackline Seni ambaye aliwakumbuka wenzake wa Shule ya Mirian Girls na kuwataka wafanye vizuri zaidi na kuitangaza shule hiyo.
SHULE za sekondari za serikali zimeng'ara katika matokeo ya kidato cha sita baada ya wanafunzi wake tisa kuwa miongoni mwa wanafunzi kumi bora kitaifa.Lakini shule hizo za serikali hazikuweza kufua dafu kwa upande wa wasichana baada ya shule binafsi kutoa wanafunzi nane kati ya kumi bora waliofanya vizuri kwenye mtihani huo wa kumaliza elimu ya juu ya sekondari.
Wanafunzi wote walioshika nafasi kumi za kwanza ni wavulana. Wanafunzi hao ni Japhet John wa Shule ya Sekondari ya Ilboru, Manyanda Chitimbo (Kibaha, Pwani), Hassan Rajab (Minaki, Pwani), Abdulah Taher, Stinin Elias, Paul Nolasco na Ephraim Swilla wote kutoka Mzumbe, Morogoro.
Wengine ni Alexander Marwa na Benedicto Nyato kutoka Shule ya Sekondari ya Wavulana ya Tabora, wakati Samuel Killewo wa Shule ya Sekondari ya Feza Boys ndiye mwanafunzi pekee kutoka shule binafsi aliyeingia kumi bora.
Kwa upande wa shule za wasichana, Jacqueline Seni wa Shule ya Sekondari ya Marian Girls iliyo Bagamoyo mkoani Pwani ndiye aliyeongoza akiwa na wenzake Khadija Mahanga, Esther Mlingwa, Perpetua Lawi na Lilian Kakoko, wakati Gerida John na Subira Omary wanatoka Shule ya Sekondari Dakawa.
Wasichana wengine waliofanya vizuri ni Elaine Kinoti kutoka Ashira, Kilimanjaro, Ruth Pendaeli kutoka Shule ya Sekondari ya Morogoro na Cecilia Ngaiza kutoka St Joseph Ngarenaro, Arusha Cecilia.
Shule za Marian Girls, Mzumbe, Kibaha, Tabora Boys, Ilboru, Malangali, Kifungilo, Tukuyu, Feza Boys na Uru Seminary zimeingia katika kumi bora wakati shule ya High-View International, Fidel Castro, Sunni Madressa, Neema Trust, Mtwara Technical, Muheza, Tarakea, Uweleni, Arusha Mordern na Maswa Girls zimekuwa shule kumi zilizoshika mkia.
Jumla ya watahiniwa 55,764, ambao ni asilimia 88.86 ya wanafunzi wote waliofanya mtihani huo mwaka huu, wamefaulu na kati ya hao wasichana waliofaulu ni 21,821 (sawa na asilimia 90.39) ya waliofanya mtihani na wavulana waliofaulu ni 33,943 (sawa na asilimia 87.90 ya wavulana waliofanya mtihani).
Kwa kulinganisha na mwaka jana wakati waliofaulu walikuwa wanafunzi 45,217 (sawa na asilimia 89.64), idadi ya watahiniwa waliofaulu imeongezeka kwa wanafunzi 10,048, hata hivyo asilimia ya ufaulu imepungua kidogo kwa asilimia 0.78 mwaka huu.
Akitangaza matokeo hayo jana jijini Dar es Salaam, katibu mtendaji wa Baraza la Mitihani(Necta), Dk Joyce Ndalichako alisema watahiniwa wa shule waliofaulu ni 45,217 sawa na asilimia 93.76 ya waliofanya mtihani; wasichana waliofaulu ni 17,905 sawa na asilimia 94.07 na wavulana ni 27,320 sawa na asilimia 93.56.
“Ukilinganisha idadi hiyo na mwaka jana ambapo watahiniwa 36,472 sawa na asilimia 94.37 ya watahiniwa wa shule waliofaulu, idadi ya waliofaulu imeongezeka mwaka huu kwa wanafunzi 8,745 wakati asilimia ya ufaulu imeshuka kidogo kwa asilimia 0.61,” alisema Dk Ndalichako.
Kwa watahiniwa wa kujitegemea, Dk Ndalichako alisema waliofaulu mtihani ni 10,547 sawa na asilimia 72.57 ya wote na kwamba ikilinganishwa na mwaka jana watahiniwa 9,244 sawa na asilimia 74.84 walifaulu, hali inayoonyesha kuwa idadi ya waliofaulu imeongezeka kwa watahiniwa 1,303.
Dk Ndalichako alisema kuwa ubora wa ufaulu kwa kuangalia madaraja waliyopata watahiniwa wa shule unaonyesha kuwa jumla ya watahiniwa 39,625 (sawa na asilimia 82.17) wamefaulu kati daraja la kwanza hadi la tatu, wakiwemo wasichana 15,650 (sawa na asilimia 82.22) na wavulana 23,975 (asilimia 82.13).
“Hata hivyo Necta imesitisha kutoa matokeo ya kwa watahiniwa 484 ambao hawajalipa ada ya mtihani na matokeo yao yatatolewa mara watakapolipa ada,” alisema.
Pia imesitisha matokeo ya watahiniwa 49 waliofanya mtihani huku wakiwa na sifa zenye utata matokeo yao yatatolewa mara watakapowasilisha vyeti vyao halisi vya kidato cha nne kwa ajili ya uhakiki pamoja na vielelezo vya kuthibitisha uhalali wao.
Mbali na kufuta matokeo hayo, Necta luimefuta matokeo ya mwaka 2009 kwa watahiniwa 31 wa shule na watahiniwa 105 wa kujitegemea waliobainika kufanya udanganyifu katika mtihani huo.
“Mwaka 2009 watahiniwa nane wa shule na watahiniwa 17 wa kujitegemea walibainika kufanya udanganyifu na matokeo yao yote yalifutwa,” alisema Dk Ndalichako.
Alisema kuwa watahiniwa watatu pia wamefutiwa matokeo yao baada ya kufanya mtihani bila kuwa na sifa zinazostahili ikiwa ni pamoja na kughushi vyeti au kutumia sifa za watu wengine.
Akizungumza na Mwananchi, Jackline Seni, ambaye aliongoza kwa upande wa wasichana, alisema anamshukuru Mungu kwa yote na kwamba sasa ana uhakika wa atasoma Chuo kikuu chochote kile duniani.
Seni, ambaye anaishi Kijitonyama jijini Dar es salaam, alisema kuwa haamini kilichotokea lakini anamshukuru Mungu kwa yote.
“Yani we acha tu sikutegemea hivi, lakini nimeonyesha kuwa wanawake tunaweza,” alisema Jackline ambaye alikuwa akichukua masomo ya uchumi, jiografia na hesabu (EGM).
Alisema kuwa matokeo hayo yamempa faraja kwa kuwa hata katika matokeo ya kidato cha nne ya mwaka 2007 alikuwa wa nne kitaifa na aliongoza katika somo la hesabu na fizikia.
Alisema alipenda kuwemo katika kumi bora ya jumla kwa kuwashinda wavulana, lakini alichokipata kinamtosha kwa kuwa ana uhakika wa kusoma chuo kikuu chochote hapa nchini na nje ya nchi.
“Ninachoomba ni niweze kufanya vizuri huko chuoni na kumaliza vyema kama ilivyokuwa huko nyuma... naamini wasichana na wanawake kwa ujumla tunaweza na tutafika mbali,” alisema Jackline Seni ambaye aliwakumbuka wenzake wa Shule ya Mirian Girls na kuwataka wafanye vizuri zaidi na kuitangaza shule hiyo.
Thursday, April 29, 2010
Mwenyekiti aliyeamuru walimu wachapwe mbaroni
na Stella Ibengwe, Meatu
JESHI la Polisi wilayani Meatu, mkoani Shinyanga linamshikilia Mwenyekiti ya Mtaa wa Kisesa, Ibrahimu Karango (CUF) kwa tuhuma za kuitisha mkutano wa hadhara uliosababisha walimu watatu kuchapwa viboko na sungusungu wa Kata ya Sakasaka.
Akizungumza na waandishi wa habari jana ofisini kwake, Mkuu wa Wilaya ya Meatu, Abiudi Saidea, alisema mbali ya kufikishwa katika vyombo vya sheria, mwenyekiti huyo pia wilaya imelazimika kuvunja uongozi wa sungusungu katika kata hiyo.
Mkuu huyo wa wilaya alisema sungusungu wako kisheria na waliwekwa kisheria isipokuwa wamefanya makosa kujichukulia sheria mkononi na kuongeza kuwa kwa sasa hakuna viongozi wa sungusungu katika kata hiyo hadi pale wilaya inakapokaa na kuamua nani awe kiongozi kwa kufuata taratibu zilizopo.
Alisema hizo ni hatua za awali za kuchunguza ikiwa ni pamoja na kuwachukulia hatua wale wote waliohusika katika zoezi hilo la kuwatandika viboko walimu, ambapo chanzo chake kwa kina kinachunguzwa na vyombo vya usalama.
Hata hivyo Saidea aliwataka wananchi wa Wilaya ya Meatu kuwa watulivu katika kipindi hiki ambacho wanachunguza tukio hilo ambalo limeweka wilaya katika sura ya kipekee kuanzia ngazi ya mkoa hadi taifa.
Mkuu huyo wa wilaya amewaasa wanafunzi wa shule hiyo kuendelea kuwatii walimu pamoja na kufuata sheria zote za shule na si kuchukulia suala la walimu wao kutandikwa viboko kama ni njia ya kuwadharau katika utendaji wao wa kazi.
Tukio la kutandikwa viboko walimu hao lilitokea mwishoni mwa wiki iliyopita ambapo walimu watatu wa Shule ya Kisesa walitandikwa kwa kile kinachodaiwa kuwa walichelewa kufika katika mkutano wa sungusungu ndipo mwenyekiti wa mtaa huo alipoamua kuamrisha sungusungu kuwacharaza viboko walimu.
Tukio kama hilo la walimu kuchapwa viboko lilishawahi kutokea katika Mkoa wa Kagera ambapo walimu walicharazwa fimbo na mkuu wa wilaya.
JESHI la Polisi wilayani Meatu, mkoani Shinyanga linamshikilia Mwenyekiti ya Mtaa wa Kisesa, Ibrahimu Karango (CUF) kwa tuhuma za kuitisha mkutano wa hadhara uliosababisha walimu watatu kuchapwa viboko na sungusungu wa Kata ya Sakasaka.
Akizungumza na waandishi wa habari jana ofisini kwake, Mkuu wa Wilaya ya Meatu, Abiudi Saidea, alisema mbali ya kufikishwa katika vyombo vya sheria, mwenyekiti huyo pia wilaya imelazimika kuvunja uongozi wa sungusungu katika kata hiyo.
Mkuu huyo wa wilaya alisema sungusungu wako kisheria na waliwekwa kisheria isipokuwa wamefanya makosa kujichukulia sheria mkononi na kuongeza kuwa kwa sasa hakuna viongozi wa sungusungu katika kata hiyo hadi pale wilaya inakapokaa na kuamua nani awe kiongozi kwa kufuata taratibu zilizopo.
Alisema hizo ni hatua za awali za kuchunguza ikiwa ni pamoja na kuwachukulia hatua wale wote waliohusika katika zoezi hilo la kuwatandika viboko walimu, ambapo chanzo chake kwa kina kinachunguzwa na vyombo vya usalama.
Hata hivyo Saidea aliwataka wananchi wa Wilaya ya Meatu kuwa watulivu katika kipindi hiki ambacho wanachunguza tukio hilo ambalo limeweka wilaya katika sura ya kipekee kuanzia ngazi ya mkoa hadi taifa.
Mkuu huyo wa wilaya amewaasa wanafunzi wa shule hiyo kuendelea kuwatii walimu pamoja na kufuata sheria zote za shule na si kuchukulia suala la walimu wao kutandikwa viboko kama ni njia ya kuwadharau katika utendaji wao wa kazi.
Tukio la kutandikwa viboko walimu hao lilitokea mwishoni mwa wiki iliyopita ambapo walimu watatu wa Shule ya Kisesa walitandikwa kwa kile kinachodaiwa kuwa walichelewa kufika katika mkutano wa sungusungu ndipo mwenyekiti wa mtaa huo alipoamua kuamrisha sungusungu kuwacharaza viboko walimu.
Tukio kama hilo la walimu kuchapwa viboko lilishawahi kutokea katika Mkoa wa Kagera ambapo walimu walicharazwa fimbo na mkuu wa wilaya.
Sungusungu wawavua nguo walimu na kuwachapa viboko
Walimu watatu wa kike na mke mmoja wa mwalimu wa kijiji cha Sakasaka, tarafa ya Kisesa wilayani Meatu, wamevuliwa nguo na kucharazwa viboko na walinzi wa jadi sungusungu wa kijiji hicho kwa madai ya kutohudhuria mkutano uliokuwa umeitishwa na jeshi hilo.
Imedaiwa kuwa walimu hao walishindwa kwenda kwenye mkutano huo kwa sababu ni wajawazito jambo ambalo sungusungu hao walipinga na kuwalazimisha wavue nguo kuthibitisha kama kweli ni wajawazito mbele ya mkutano huo.
Tukio hilo la aina yake na udhalilishaji kijinsia, lilitokea AprilI 7, mwaka huu kati ya saa na 4:00 na 5:00 asubuhi kijijini hapo.
Katibu wa Chama cha Walimu (CWT) wa wilaya ya Meatu, Baraka Owawa, aliiambia Nipashe kuwa walimu hao walikamatwa na sungusungu hao na kuanza kuwapiga, kuwavua nguo kwa madai ya kutohudhuria mkutano.
Owawa alisema walimu hao hawakuwa na jinsi yoyote ya kukabiliana na sungusungu hao bali walitii amri hiyo ya askari hao wa jadi kunusuru maisha yao.
Mara baada ya walimu hao kufanyiwa unyama huo, Mwalimu Mkuu wa shule hiyo, Julius Mtuli, alitoa taarifa kwa uongozi wa juu wilayani hapa ikiwemo polisi na ofisi ya Mkurugenzi Mtendaji wa halmashauri ya wilaya ya Meatu na timu maalum kuundwa kwenda kijijini hapo kufuatilia suala hilo.
Katika kufuatilia tukio hilo, juzi timu hiyo iliyojumuisha maafisa kutoka ofisi ya Mkuu wa wilaya, Afisa Elimu wa Wilaya, Katibu wa Tume ya Utumishi wa Walimu (TSD) Mkaguzi Mkuu wa Shule za Msingi hadi kijijini hapo na polisi kukutana na uongozi wa kijiji hicho.
Katika kikao cha pamoja na uongozi wa serikali ya kijiji, ulikiri kutokea kwa tukio hilo lakini ulisita kuwataja wahusika wa tukio hilo kwa kile kinachodaiwa ni kuogopa fitina kijijini hapo.
Aidha, uongozi huo uliomba radhi kwa walimu wote kwa niaba ya sungusungu waliofanya kitendo hicho ambalo walimu wamelilaani.
Pamoja na uongozi huo kusita, polisi wametoa amri ya uongozi wa kijiji hicho akiwemo Mwenyekiti wa serikali ya kijiji, Afisa Mtendaji wa kijiji, Kamanda na Katibu Mkuu wa Sungusungu kufika kituo kikuu cha polisi cha mjini Mwanhuzi Aprili 19, mwaka huu wakiwa na taarifa kamili na majina ya wahusika waliosababisha udhalilishaji huo kwa walimu.
Mwalimu Mkuu wa shule hiyo, Mtuli alisema walimu katika kijiji hicho chenye shule mbili za msingi za Sakasaka `A' na `B', wamekilaani kitendo hicho na wamekatishwa tamaa na tabia hiyo na kuomba CWT iwasaidie kumwomba mwajiri wao wahamishwe kijijini hapo.
Mwalimu huyo wa Shule ya Msingi Sakasaka `B' aliongeza kuwa wananchi wa kijiji hicho wamekuwa na tabia ya kuwadhalilisha walimu na wafanyakazi wengine wanaofanyakazi eneo hilo ikiwemo kuwapiga, kuwatishia maisha, kuwanyanyasa na kutothaminiwa.
Mei, mwaka jana, mwalimu mmoja wa kiume (jina limehifadhiwa), pia alipigwa na kuvuliwa nguo zake alizovaa na kumwacha kama alivyozaliwa.
Mkuu wa Wilaya ya Meatu, Abiud Saideya, alipozungumza na Nipashe kwa njia simu alikiri kutokea kwa tukio na tayari ametoa maelekezo kwa maafisa wake na kuahidi kutoa maelezo zaidi kwa kuwa yuko nje ya wilaya yake kikazi.
Imedaiwa kuwa walimu hao walishindwa kwenda kwenye mkutano huo kwa sababu ni wajawazito jambo ambalo sungusungu hao walipinga na kuwalazimisha wavue nguo kuthibitisha kama kweli ni wajawazito mbele ya mkutano huo.
Tukio hilo la aina yake na udhalilishaji kijinsia, lilitokea AprilI 7, mwaka huu kati ya saa na 4:00 na 5:00 asubuhi kijijini hapo.
Katibu wa Chama cha Walimu (CWT) wa wilaya ya Meatu, Baraka Owawa, aliiambia Nipashe kuwa walimu hao walikamatwa na sungusungu hao na kuanza kuwapiga, kuwavua nguo kwa madai ya kutohudhuria mkutano.
Owawa alisema walimu hao hawakuwa na jinsi yoyote ya kukabiliana na sungusungu hao bali walitii amri hiyo ya askari hao wa jadi kunusuru maisha yao.
Mara baada ya walimu hao kufanyiwa unyama huo, Mwalimu Mkuu wa shule hiyo, Julius Mtuli, alitoa taarifa kwa uongozi wa juu wilayani hapa ikiwemo polisi na ofisi ya Mkurugenzi Mtendaji wa halmashauri ya wilaya ya Meatu na timu maalum kuundwa kwenda kijijini hapo kufuatilia suala hilo.
Katika kufuatilia tukio hilo, juzi timu hiyo iliyojumuisha maafisa kutoka ofisi ya Mkuu wa wilaya, Afisa Elimu wa Wilaya, Katibu wa Tume ya Utumishi wa Walimu (TSD) Mkaguzi Mkuu wa Shule za Msingi hadi kijijini hapo na polisi kukutana na uongozi wa kijiji hicho.
Katika kikao cha pamoja na uongozi wa serikali ya kijiji, ulikiri kutokea kwa tukio hilo lakini ulisita kuwataja wahusika wa tukio hilo kwa kile kinachodaiwa ni kuogopa fitina kijijini hapo.
Aidha, uongozi huo uliomba radhi kwa walimu wote kwa niaba ya sungusungu waliofanya kitendo hicho ambalo walimu wamelilaani.
Pamoja na uongozi huo kusita, polisi wametoa amri ya uongozi wa kijiji hicho akiwemo Mwenyekiti wa serikali ya kijiji, Afisa Mtendaji wa kijiji, Kamanda na Katibu Mkuu wa Sungusungu kufika kituo kikuu cha polisi cha mjini Mwanhuzi Aprili 19, mwaka huu wakiwa na taarifa kamili na majina ya wahusika waliosababisha udhalilishaji huo kwa walimu.
Mwalimu Mkuu wa shule hiyo, Mtuli alisema walimu katika kijiji hicho chenye shule mbili za msingi za Sakasaka `A' na `B', wamekilaani kitendo hicho na wamekatishwa tamaa na tabia hiyo na kuomba CWT iwasaidie kumwomba mwajiri wao wahamishwe kijijini hapo.
Mwalimu huyo wa Shule ya Msingi Sakasaka `B' aliongeza kuwa wananchi wa kijiji hicho wamekuwa na tabia ya kuwadhalilisha walimu na wafanyakazi wengine wanaofanyakazi eneo hilo ikiwemo kuwapiga, kuwatishia maisha, kuwanyanyasa na kutothaminiwa.
Mei, mwaka jana, mwalimu mmoja wa kiume (jina limehifadhiwa), pia alipigwa na kuvuliwa nguo zake alizovaa na kumwacha kama alivyozaliwa.
Mkuu wa Wilaya ya Meatu, Abiud Saideya, alipozungumza na Nipashe kwa njia simu alikiri kutokea kwa tukio na tayari ametoa maelekezo kwa maafisa wake na kuahidi kutoa maelezo zaidi kwa kuwa yuko nje ya wilaya yake kikazi.
Sungusungu wawavua nguo walimu na kuwachapa viboko
Walimu watatu wa kike na mke mmoja wa mwalimu wa kijiji cha Sakasaka, tarafa ya Kisesa wilayani Meatu, wamevuliwa nguo na kucharazwa viboko na walinzi wa jadi sungusungu wa kijiji hicho kwa madai ya kutohudhuria mkutano uliokuwa umeitishwa na jeshi hilo.
Imedaiwa kuwa walimu hao walishindwa kwenda kwenye mkutano huo kwa sababu ni wajawazito jambo ambalo sungusungu hao walipinga na kuwalazimisha wavue nguo kuthibitisha kama kweli ni wajawazito mbele ya mkutano huo.
Tukio hilo la aina yake na udhalilishaji kijinsia, lilitokea AprilI 7, mwaka huu kati ya saa na 4:00 na 5:00 asubuhi kijijini hapo.
Katibu wa Chama cha Walimu (CWT) wa wilaya ya Meatu, Baraka Owawa, aliiambia Nipashe kuwa walimu hao walikamatwa na sungusungu hao na kuanza kuwapiga, kuwavua nguo kwa madai ya kutohudhuria mkutano.
Owawa alisema walimu hao hawakuwa na jinsi yoyote ya kukabiliana na sungusungu hao bali walitii amri hiyo ya askari hao wa jadi kunusuru maisha yao.
Mara baada ya walimu hao kufanyiwa unyama huo, Mwalimu Mkuu wa shule hiyo, Julius Mtuli, alitoa taarifa kwa uongozi wa juu wilayani hapa ikiwemo polisi na ofisi ya Mkurugenzi Mtendaji wa halmashauri ya wilaya ya Meatu na timu maalum kuundwa kwenda kijijini hapo kufuatilia suala hilo.
Katika kufuatilia tukio hilo, juzi timu hiyo iliyojumuisha maafisa kutoka ofisi ya Mkuu wa wilaya, Afisa Elimu wa Wilaya, Katibu wa Tume ya Utumishi wa Walimu (TSD) Mkaguzi Mkuu wa Shule za Msingi hadi kijijini hapo na polisi kukutana na uongozi wa kijiji hicho.
Katika kikao cha pamoja na uongozi wa serikali ya kijiji, ulikiri kutokea kwa tukio hilo lakini ulisita kuwataja wahusika wa tukio hilo kwa kile kinachodaiwa ni kuogopa fitina kijijini hapo.
Aidha, uongozi huo uliomba radhi kwa walimu wote kwa niaba ya sungusungu waliofanya kitendo hicho ambalo walimu wamelilaani.
Pamoja na uongozi huo kusita, polisi wametoa amri ya uongozi wa kijiji hicho akiwemo Mwenyekiti wa serikali ya kijiji, Afisa Mtendaji wa kijiji, Kamanda na Katibu Mkuu wa Sungusungu kufika kituo kikuu cha polisi cha mjini Mwanhuzi Aprili 19, mwaka huu wakiwa na taarifa kamili na majina ya wahusika waliosababisha udhalilishaji huo kwa walimu.
Mwalimu Mkuu wa shule hiyo, Mtuli alisema walimu katika kijiji hicho chenye shule mbili za msingi za Sakasaka `A' na `B', wamekilaani kitendo hicho na wamekatishwa tamaa na tabia hiyo na kuomba CWT iwasaidie kumwomba mwajiri wao wahamishwe kijijini hapo.
Mwalimu huyo wa Shule ya Msingi Sakasaka `B' aliongeza kuwa wananchi wa kijiji hicho wamekuwa na tabia ya kuwadhalilisha walimu na wafanyakazi wengine wanaofanyakazi eneo hilo ikiwemo kuwapiga, kuwatishia maisha, kuwanyanyasa na kutothaminiwa.
Mei, mwaka jana, mwalimu mmoja wa kiume (jina limehifadhiwa), pia alipigwa na kuvuliwa nguo zake alizovaa na kumwacha kama alivyozaliwa.
Mkuu wa Wilaya ya Meatu, Abiud Saideya, alipozungumza na Nipashe kwa njia simu alikiri kutokea kwa tukio na tayari ametoa maelekezo kwa maafisa wake na kuahidi kutoa maelezo zaidi kwa kuwa yuko nje ya wilaya yake kikazi.
Imedaiwa kuwa walimu hao walishindwa kwenda kwenye mkutano huo kwa sababu ni wajawazito jambo ambalo sungusungu hao walipinga na kuwalazimisha wavue nguo kuthibitisha kama kweli ni wajawazito mbele ya mkutano huo.
Tukio hilo la aina yake na udhalilishaji kijinsia, lilitokea AprilI 7, mwaka huu kati ya saa na 4:00 na 5:00 asubuhi kijijini hapo.
Katibu wa Chama cha Walimu (CWT) wa wilaya ya Meatu, Baraka Owawa, aliiambia Nipashe kuwa walimu hao walikamatwa na sungusungu hao na kuanza kuwapiga, kuwavua nguo kwa madai ya kutohudhuria mkutano.
Owawa alisema walimu hao hawakuwa na jinsi yoyote ya kukabiliana na sungusungu hao bali walitii amri hiyo ya askari hao wa jadi kunusuru maisha yao.
Mara baada ya walimu hao kufanyiwa unyama huo, Mwalimu Mkuu wa shule hiyo, Julius Mtuli, alitoa taarifa kwa uongozi wa juu wilayani hapa ikiwemo polisi na ofisi ya Mkurugenzi Mtendaji wa halmashauri ya wilaya ya Meatu na timu maalum kuundwa kwenda kijijini hapo kufuatilia suala hilo.
Katika kufuatilia tukio hilo, juzi timu hiyo iliyojumuisha maafisa kutoka ofisi ya Mkuu wa wilaya, Afisa Elimu wa Wilaya, Katibu wa Tume ya Utumishi wa Walimu (TSD) Mkaguzi Mkuu wa Shule za Msingi hadi kijijini hapo na polisi kukutana na uongozi wa kijiji hicho.
Katika kikao cha pamoja na uongozi wa serikali ya kijiji, ulikiri kutokea kwa tukio hilo lakini ulisita kuwataja wahusika wa tukio hilo kwa kile kinachodaiwa ni kuogopa fitina kijijini hapo.
Aidha, uongozi huo uliomba radhi kwa walimu wote kwa niaba ya sungusungu waliofanya kitendo hicho ambalo walimu wamelilaani.
Pamoja na uongozi huo kusita, polisi wametoa amri ya uongozi wa kijiji hicho akiwemo Mwenyekiti wa serikali ya kijiji, Afisa Mtendaji wa kijiji, Kamanda na Katibu Mkuu wa Sungusungu kufika kituo kikuu cha polisi cha mjini Mwanhuzi Aprili 19, mwaka huu wakiwa na taarifa kamili na majina ya wahusika waliosababisha udhalilishaji huo kwa walimu.
Mwalimu Mkuu wa shule hiyo, Mtuli alisema walimu katika kijiji hicho chenye shule mbili za msingi za Sakasaka `A' na `B', wamekilaani kitendo hicho na wamekatishwa tamaa na tabia hiyo na kuomba CWT iwasaidie kumwomba mwajiri wao wahamishwe kijijini hapo.
Mwalimu huyo wa Shule ya Msingi Sakasaka `B' aliongeza kuwa wananchi wa kijiji hicho wamekuwa na tabia ya kuwadhalilisha walimu na wafanyakazi wengine wanaofanyakazi eneo hilo ikiwemo kuwapiga, kuwatishia maisha, kuwanyanyasa na kutothaminiwa.
Mei, mwaka jana, mwalimu mmoja wa kiume (jina limehifadhiwa), pia alipigwa na kuvuliwa nguo zake alizovaa na kumwacha kama alivyozaliwa.
Mkuu wa Wilaya ya Meatu, Abiud Saideya, alipozungumza na Nipashe kwa njia simu alikiri kutokea kwa tukio na tayari ametoa maelekezo kwa maafisa wake na kuahidi kutoa maelezo zaidi kwa kuwa yuko nje ya wilaya yake kikazi.
Thursday, April 22, 2010
: Hakuna mwalimu anayeidai serikali
SERIKALI imesema hadi sasa hakuna mwalimu yeyote anayedai mshahara wala posho ya kujikimu kwa mwaka 2009/2010, Bunge limeelezwa.
Tamko hilo lilitolewa bungeni jana na Naibu Waziri (TAMISEMI), Agrey Mwanri, alipokuwa akijibu swali la Mbunge wa Mufindi Kusini, Benito Malangalila (CCM).
Katika swali hilo, Malangalila alitaka kujua ni sababu zipi zinazofanya mishahara ya walimu kucheleweshwa, hatua inayosababisha kero na usumbufu mkubwa hasa kwa walimu wapya wanaoajiriwa.
Akijibu swali hilo, Mwanri alisema baada ya serikali kuanzisha utaratibu mpya ulioanza kutumika Septemba, 2009 mishahara ya walimu wapya inafikishwa vituoni katika mwezi husika ambao mwalimu anapangiwa.
“Aidha wizara yangu imeziagiza halmashauri zote nchini kuwalipa walimu posho ya kujikimu ya siku saba mara tu mwalimu anapofika kuanza kazi. Zoezi hili limefanyika kwa mafanikio makubwa,” alisema.
Tamko hilo lilitolewa bungeni jana na Naibu Waziri (TAMISEMI), Agrey Mwanri, alipokuwa akijibu swali la Mbunge wa Mufindi Kusini, Benito Malangalila (CCM).
Katika swali hilo, Malangalila alitaka kujua ni sababu zipi zinazofanya mishahara ya walimu kucheleweshwa, hatua inayosababisha kero na usumbufu mkubwa hasa kwa walimu wapya wanaoajiriwa.
Akijibu swali hilo, Mwanri alisema baada ya serikali kuanzisha utaratibu mpya ulioanza kutumika Septemba, 2009 mishahara ya walimu wapya inafikishwa vituoni katika mwezi husika ambao mwalimu anapangiwa.
“Aidha wizara yangu imeziagiza halmashauri zote nchini kuwalipa walimu posho ya kujikimu ya siku saba mara tu mwalimu anapofika kuanza kazi. Zoezi hili limefanyika kwa mafanikio makubwa,” alisema.
Tuesday, April 13, 2010
Bibi kizee amchangia Kikwete 200/-
BIBI Milembe Ndugulile (81), ambaye ni mkazi wa mkoa wa Shinyanga vijijini, ametoa mchango wa sh 200 ukiwa ni mchango wake kwa Rais Jakaya Kikwete ili kumwezesha kununua fomu ya kuwania tena urais endapo ataamua kufanya hivyo.
Taarifa iliyotolewa kwa vyombo vya habari na Idara ya Kurugenzi ya Mawasiliano ya Ikulu, imeeleza kuwa bibi huyo, ametoa mchango wake huo wa sarafu moja ya sh 200 katika mchango wa jumla wa wananchi wa Shinyanga wa kumwunga mkono Rais Kikwete katika kinyang’anyiro cha kuwania kiti hicho katika uchaguzi mkuu ujao.
Mchango huo ulikuwa miongoni mwa sh 1, 482,200, ambazo alikabidhiwa Rais Kikwete na Mwenyekiti wa CCM wa Mkoa wa Shinyanga, Hamisi Mgeja, katika halfa fupi iliyofanyika Ikulu Dar es Salaam mwishoni mwa wiki.
Katika risala iliyosomwa na Mwenyekiti wa Umoja wa Vijana wa CCM (UVCCM) wa Mkoa wa Shinyanga, Stepehen Masele, kabla ya Ngeja kukabidhi fedha hizo, ilielezwa kuwa fedha hizo zilitokana na michango ya hiari ya papo kwa hapo ya wananchi wa Shinyanga, wakati wa tafrija ya kuwasimika makamanda wapya wa UVCCM wa mkoa huo, iliyofanyika Machi 3, mwaka huu, mjini Shinyanga.
Mwenyekiti huyo wa mkoa alimweleza Rais Kikwete kuwa Bibi Milembe Ndugulile alikuwa amesisitiza kuwa fedha hizo (sarafu moja ya sh 200) zifikishwe kwa Rais Kikwete, kama mchango wake binafsi kuonyesha furaha yake kwa uongozi wake katika miaka minne iliyopita.
“Bibi Ndugulile ameniagiza nikuambie kuwa sh 200 ndiyo uwezo wake na ni fedha ndogo, lakini ni ishara ya kuonyesha dhamira yake kuwa ataendelea kuunga mkono uongozi wako kutokana na mengi ambayo umeifanyia nchi hii katika miaka minne iliyopita katika kulinda utaifa, umoja, mshikamano, amani na utulivu,” alieleza Ngeja.
Akitoa shukurani zake, Rais Kikwete, alisema ameupokea kwa dhati mchango huo wa Bibi Ndugulile na kwamba ni muhimu sana kwake.
“Mchango huu ni muhimu sana kwangu, ni mchango unaoonyesha upendo wa bibi huyo kwangu na utanisaidia kuifanya hiyo kazi, baada ya uamuzi kuwa umechukuliwa kuhusu suala hili.”
Taarifa iliyotolewa kwa vyombo vya habari na Idara ya Kurugenzi ya Mawasiliano ya Ikulu, imeeleza kuwa bibi huyo, ametoa mchango wake huo wa sarafu moja ya sh 200 katika mchango wa jumla wa wananchi wa Shinyanga wa kumwunga mkono Rais Kikwete katika kinyang’anyiro cha kuwania kiti hicho katika uchaguzi mkuu ujao.
Mchango huo ulikuwa miongoni mwa sh 1, 482,200, ambazo alikabidhiwa Rais Kikwete na Mwenyekiti wa CCM wa Mkoa wa Shinyanga, Hamisi Mgeja, katika halfa fupi iliyofanyika Ikulu Dar es Salaam mwishoni mwa wiki.
Katika risala iliyosomwa na Mwenyekiti wa Umoja wa Vijana wa CCM (UVCCM) wa Mkoa wa Shinyanga, Stepehen Masele, kabla ya Ngeja kukabidhi fedha hizo, ilielezwa kuwa fedha hizo zilitokana na michango ya hiari ya papo kwa hapo ya wananchi wa Shinyanga, wakati wa tafrija ya kuwasimika makamanda wapya wa UVCCM wa mkoa huo, iliyofanyika Machi 3, mwaka huu, mjini Shinyanga.
Mwenyekiti huyo wa mkoa alimweleza Rais Kikwete kuwa Bibi Milembe Ndugulile alikuwa amesisitiza kuwa fedha hizo (sarafu moja ya sh 200) zifikishwe kwa Rais Kikwete, kama mchango wake binafsi kuonyesha furaha yake kwa uongozi wake katika miaka minne iliyopita.
“Bibi Ndugulile ameniagiza nikuambie kuwa sh 200 ndiyo uwezo wake na ni fedha ndogo, lakini ni ishara ya kuonyesha dhamira yake kuwa ataendelea kuunga mkono uongozi wako kutokana na mengi ambayo umeifanyia nchi hii katika miaka minne iliyopita katika kulinda utaifa, umoja, mshikamano, amani na utulivu,” alieleza Ngeja.
Akitoa shukurani zake, Rais Kikwete, alisema ameupokea kwa dhati mchango huo wa Bibi Ndugulile na kwamba ni muhimu sana kwake.
“Mchango huu ni muhimu sana kwangu, ni mchango unaoonyesha upendo wa bibi huyo kwangu na utanisaidia kuifanya hiyo kazi, baada ya uamuzi kuwa umechukuliwa kuhusu suala hili.”
Sunday, April 11, 2010
Raundi ya pili Liyumba kidedea
Happiness Katabazi
MEI, 31 mwaka jana niliandika makala katika gazeti hili iliyokuwa na kichwa cha habari kisemacho: “Raundi ya kwanza Liyumba kidedea.” Paragrafu ya kwanza ilikuwa na maneno yasemayo, ‘Vita dhidi ya ufisadi vilianza kwa kishindo. Kwa kishindo hichohicho itamalizika bila ya wananchi kujua imemalizika kwa namna gani.”
Nilifikia uamuzi wa kuandika makala hiyo baada ya Hakimu Mkazi, Waliarwande Lema, Mei 27 kuifuta kesi ya matumizi mabaya ya ofisi ya umma na kuisababishia serikali hasara ya sh bilioni 221 iliyokuwa ikimkabili aliyekuwa Mkurugenzi wa Utumishi na Utawala wa Benki Kuu, Amatus Liyumba, na meneja mradi majengo ya minara pacha katika benki hiyo, Deogratius Kweka.
Hakimu huyo aliifuta kesi hiyo baada ya upande wa mashtaka uliokuwa ukiongozwa na Wakili Kiongozi Justus Mulokozi kukiri mbele ya mahakama hiyo kuwa hati ya mashtaka ilikuwa imekosewa lakini muda mfupi baada ya washtakiwa kuachiliwa walikamatwa tena.
Mei 28 mwaka jana, Liyumba anayetetewa na mawakili wa kujitegemea Jaji Mstaafu Hillary Mkate, Majura Magafu, Onesmo Kyauke na Hudson Ndusyepo peke yake ndiye aliyerudishwa mahakamani hapo na kufunguliwa kesi mpya ya jinai Na.105/2009 ambapo mashitaka yalikuwa ni yale yale ya matumuzi mabaya na kusababisha hasara ya sh bilioni 221, huku Kweka akiachwa huru.
Tangu kipindi hicho hadi sasa Liyumba ameendelea kusota rumande kwa sababu ameshindwa kutimiza masharti ya dhamana yaliyomtaka atoe fedha taslimu au kuwasilisha hati ya mali yenye thamini ya sh bilioni 110.
Aidha, Septemba 20 mwaka jana, katika gazeti hili niliandika makala iliyokuwa na kichwa cha habari kisemacho, “Watanzania wategemee nini kwenye ‘PH’ ya Liyumba?”
Ndani ya makala hiyo nilimweleza DPP kwamba kama mkoba wake katika kesi hiyo haukuwa na ushahidi madhubuti ni vizuri angeiondoa mapema mahakamani ili wasipoteze muda wa mahakama na fedha za walipa kodi.
Baada kuandika makala hizo baadhi ya wanasheria wa serikali waandamizi walinipongeza kwa makala hizo kwani zina ukweli mtupu na wakaniuma sikio na kunieleza mwisho wa siku serikali itashindwa kufurukuta katika kesi hiyo na walidiriki kuifananisha kesi hiyo na ‘sinema’.
Nimewahi kuandika kuwa Sheria ya Taasisi ya Kuzia na Kupambana na Rushwa (TAKUKURU) ya mwaka 2006 ilitungwa kwa shinikizo la wafadhili, serikali iliburuzwa miguu kwa miaka kadhaa lakini hatimaye ilisalimu amri pale wafadhili walipotishia kuwa wasingetoa mikopo, misaada katika nchi ambazo zisingeonyesha nia ya kupambana na rushwa (ufisadi sasa), dawa za kulevya na ugaidi.
Tanzania ilisalimu amri haraka na ikatunga sheria ya ugaidi ambayo ni kinyume kabisa na haki za binadamu na ikatunga sheria ya rushwa iliyofanyiwa marekebisho mwaka 2006 ambayo inatumika hivi sasa. Kwa hiyo tunaona serikali yetu haikuwa na nia ya dhati ya kupambana na majanga hayo, ila sheria hizo zilitungwa kishabiki, kishikaji na kisanii.
Nimelazimika kutumia kumbukumbu hizo sahihi hapo juu ili ziweze kuunga mkono mada yangu ya leo ambayo nitajadili uamuzi uliotolewa April 9 mwaka huu na Kiongozi wa Mahakimu Wakazi (Edson Mkasimongwa), Lameck Mlacha na Benedict Mwingwa wa kumfutia shitaka moja kati ya mashitaka mawili yaliyokuwa yakimkabili Liyumba.
Kwa maelezo kuwa upande wa mashitaka umeshindwa kuthibitisha kupeleka ushahidi wa kuthibitisha shitaka la pili ambalo ni la kuisababishia serikali hasara. Aidha imemuona Liyumba ana kesi ya kujibu katika shitaka la kwanza la matumizi mabaya ya ofisi ya umma.
“Mahakama inaamini alichokizungumza Naibu Gavana wa Benki Kuu ya Tanzania (BoT), Juma Reli, katika ushahidi wake ni ukweli mtupu na ndiyo maana alivyomaliza kutoa ushahidi wake alitoka ndani ya mahakama hii kwa amani na mawakili wa serikali hawakulalamika kwamba shahidi wao ametoa ushahidi wa uongo…kwa hiyo mahakama hii inatamka kiasi cha fedha kilichoongezeka katika ujenzi wa mradi ule kilitumika kwa utaratibu wa fedha za serikali zinavyotakiwa zitumike.
“Kwa heshima na taadhima jopo hili halikubaliani na hoja ya upande wa mashitaka iliyotaka mahakama hiyo isikubaliane na hoja ya upande wa utetezi iliyosema huwezi kuthibitisha hasara katika mradi huo hadi uwe na ripoti ya mwisho ya fedha zilizotumika kwenye mradi ule kwa sababu hata ripoti hiyo ingekuwepo isingeweza kuondoa makadirio ya gharama zilizokadiriwa na mkadiriaji wa majengo wa mradi huo.
“Mahakama inasisitiza haikubaliani na hoja hiyo ya upande wa mashitaka kwa sababu katika kesi hiyo hasara iliyodaiwa amepata mwajiri wa mshitakiwa ni lazima ithibitishwe kwa namba na ripoti…sasa katika kesi hii hasara iliyopatikana haiwezi kuwa sawa na namba ya ripoti ya Mkadiriaji wa Majengo kwani majengo ya nyongeza yamejengwa …labda ingekuwa majengo hayo mengine yanayodaiwa kujengwa nje ya mkataba wa awali na fedha hazionekana hilo lingekuwa ni jambo jingine.
“Na upande wa mashitaka wenyewe kupitia mawakili wake ukiri mbele yetu kwamba makadirio ya awali yaliyapaswa kujengwa magorofa 14 lakini baada ya mabadiliko ya ongezeko la ujenzi ziliongezeka ghorofa tatu nyingine juu hivyo kufanya kuwa na majengo mawili na kila jengo lina ghorofa 17 kwenda juu na kweli majengo yamejengwa …
“Kwa maelezo hayo mahakama hii inamfutia mshitakiwa shitaka la pili kwa mujibu wa kifungu cha 230 cha Sheria ya Mwenendo wa Makosa ya Jinai ya mwaka 2002 an na akaueleza upande wa mashitaka upo huru kukata rufaa kama haujalidhika na uamuzi huo,” alisema Mkasimongwa na kusababisha ndugu na jamaa wa mshitakiwa wakisikika kwa sauti wakisema, ‘Asante Yesu.’
Kutokana na uamuzi huo wa Hakimu Mkazi Mkasimongwa na wanajopo wenzake, umedhihirisha pasipo shaka kwamba wachunguzi wa TAKUKURU ambao ndiyo walipeleleza kesi hii, na waendesha mashitaka walikuwa hawajui walichokuwa wanakifanya katika kuthibitisha shitaka hilo lililofutwa au walikuwa wakijua ila waliamua kumuandalia kumshitaki Liyumba.
kwa shitaka hilo makusudi mazima ili wamkomeshe kwasababu walijua hawezi kutimiza masharti na hivyo ni lazima angesota jela kwa sababu kisheria mahakama inapotoa masharti ya dhamana kwa mshitakiwa wa kesi yoyote ile ni lazima masharti hayo yatimizwe na si vinginevyo na endapo mshitakiwa anashindwa kutumiza anatakiwa aende rumande hadi atakapoyatimiza masharti husika.
Kama mawakili wa serikali ambao tunawashuhudia wakija pale mahakamani kwa mikogo huku wakiwa wanayaburuza masanduku kama wamehifadhi nyoka kwenye masanduku hayo na kuvalia suti utadhani ni wachungaji waliokimbiwa na waumini’ kama hawana taaluma ya kutosha kwa nini wasiombe ushirikiano wa kitaalum toka kwa mawakili wengine wenye ujuzi ambao mawakili wengine binafsi walikuwa walimu wenu vyuoni?
Serikali sasa iache uchoyo na ukiritimba katika mambo ya kitaaluma, ipende kushirika wanataluuma wenye uwezo kwenye maeno yao. Naomba kutoa hoja.
Nayasema haya kwa uchungu kwasababu ni kodi za wanachi ndizo zilizowasomesha mawakili wengi wa serikali na ndizo zinazotumika kuwalipa mishahara na fedha hizo za wavuja jasho zinazotumika kuwaweka hotelini baadhi ya mawakili wanakwenda kujichimbia katika hoteli hizo kuandika hoja mbalimbali katika kesi zilizofunguliwa na jamhuri.
Kama hawa mawakili wa serikali wanapokea mishahara inayotokana na kodi zetu, wananchi tuna haki ya kuhoji mambo wanayoyafanya ambayo hayaturidhishi.
Baadhi ya mawakili wetu wa serikali wanaonekana kuwa dhaifu na wababaishaji katika kesi wanazozisimamia na wakati mwingine nimekuwa kijiuliza akilini mwangu ubabaishaji huo unatokana ama wakati wapo vyuoni walikuwa wakiangalizia majibu kutoka kwa wenzao au walikuwa wakiiba mitihani.
Sasa kubabaikababaika kwa mawakili wa serikali waliokuwa wakiongozwa na Juma Mzarau aliyekuwa akisaidiwa na Prosper Mwangamila na Ben Lincolin katika kesi ya Liyumba hadi kusababisha mahakama hiyo awali kumfutia kesi mshitakiwa kwa sababu hati ya mashitaka ilikuwa imekosewa na juzi Hakimu Mkazi Mkasimongwa kumfutia shitaka moja mshitakiwa kwasababu upande wa mashitaka umeshindwa kuthibitisha shitaka hilo la kusababisha hasara ni dhahiri ni ishara mbaya kwa shitaka lilobaki.
La matumizi mabaya, Watanzania sasa tujiulize kama jamhuri imeshindwa kuthibitisha shitaka la kusababisha hasara ambapo shitaka hilo linakuja baada ya mtu kutumia ofisi yake vibaya. Je upande wa mashitaka wanauakikishiaje umma kwamba mwisho wa siku wataweza kuthibitisha shitaka la matumuzi mabaya? Hilo tuliachie mahakama kwani mwisho wa siku itatoa hukumu yake kutokana shitaka hilo, ni suala la muda, tusubiri tuone.
Je, itakapotekea watuhumiwa wa kuachiwa huru si kesi zitakuwa zimekwisha kwa kishindo kile kile kama zilivyofunguliwa kwa kishindo? Tuseme nini sasa.usanii mtupu au ufisadi mtupu unaofanywa na mawakili wetu wa serikali?
Kushindwa kufurukuta kwa serikali katika shitaka hilo, nawaomba wananchi wenzangu wawe pamoja na sisi waandishi wa habari za mahakama kufuatilia kesi kama hizi zilizosalia mahakamani mfano kesi ya matumuzi mabaya na kuisababishia serikali hasara ya sh bilioni 11 inayomkabili aliyekuwa Waziri wa Fedha, Basil Mramba,Gray Mgonja na Daniel Yona; kesi nyingine ya uhujumu uchumi inayomkabili aliyekuwa Balozi wa Tanzania nchini Italia Profesa Costa Mahalu na Mkurugenzi Fedha na Utawala wa ubalozi huo Grace Martin ili hatimaye tukoleze kiu ya Watanzania katika harakati za kupambana na ufisadi.
Mwisho kabisa naupongeza Mhimili wa Mahakama nchini kwa kujipambanua kama chombo cha kutoa haki bila upendeleo, kushinikizwa na bila kuogopa. Jopo la mahakimu wakazi linalosikiliza kesi hiyo, Mkasimongwa, Mlacha na Mwingwa kutokana na uamuzi wake juzi nadiriki kusema kuwa limefanya kazi ya kishujaa na iliyoendelea kuuletea heshima mhimili wa mahakama wa nchi yetu.
Sisi tuliokuwa tunahudhuria kesi hii tangu ilipofunguliwa mahakamani hapo Januari 26 mwaka jana hadi juzi, tumeshuhudia vituko, shinikizo, ubabe uliojidhihirisha kwa wingi wa makachero waliokuwa wanaipamba mahakama ya Kisutu kwa staili tofauti kila kukicha.
MEI, 31 mwaka jana niliandika makala katika gazeti hili iliyokuwa na kichwa cha habari kisemacho: “Raundi ya kwanza Liyumba kidedea.” Paragrafu ya kwanza ilikuwa na maneno yasemayo, ‘Vita dhidi ya ufisadi vilianza kwa kishindo. Kwa kishindo hichohicho itamalizika bila ya wananchi kujua imemalizika kwa namna gani.”
Nilifikia uamuzi wa kuandika makala hiyo baada ya Hakimu Mkazi, Waliarwande Lema, Mei 27 kuifuta kesi ya matumizi mabaya ya ofisi ya umma na kuisababishia serikali hasara ya sh bilioni 221 iliyokuwa ikimkabili aliyekuwa Mkurugenzi wa Utumishi na Utawala wa Benki Kuu, Amatus Liyumba, na meneja mradi majengo ya minara pacha katika benki hiyo, Deogratius Kweka.
Hakimu huyo aliifuta kesi hiyo baada ya upande wa mashtaka uliokuwa ukiongozwa na Wakili Kiongozi Justus Mulokozi kukiri mbele ya mahakama hiyo kuwa hati ya mashtaka ilikuwa imekosewa lakini muda mfupi baada ya washtakiwa kuachiliwa walikamatwa tena.
Mei 28 mwaka jana, Liyumba anayetetewa na mawakili wa kujitegemea Jaji Mstaafu Hillary Mkate, Majura Magafu, Onesmo Kyauke na Hudson Ndusyepo peke yake ndiye aliyerudishwa mahakamani hapo na kufunguliwa kesi mpya ya jinai Na.105/2009 ambapo mashitaka yalikuwa ni yale yale ya matumuzi mabaya na kusababisha hasara ya sh bilioni 221, huku Kweka akiachwa huru.
Tangu kipindi hicho hadi sasa Liyumba ameendelea kusota rumande kwa sababu ameshindwa kutimiza masharti ya dhamana yaliyomtaka atoe fedha taslimu au kuwasilisha hati ya mali yenye thamini ya sh bilioni 110.
Aidha, Septemba 20 mwaka jana, katika gazeti hili niliandika makala iliyokuwa na kichwa cha habari kisemacho, “Watanzania wategemee nini kwenye ‘PH’ ya Liyumba?”
Ndani ya makala hiyo nilimweleza DPP kwamba kama mkoba wake katika kesi hiyo haukuwa na ushahidi madhubuti ni vizuri angeiondoa mapema mahakamani ili wasipoteze muda wa mahakama na fedha za walipa kodi.
Baada kuandika makala hizo baadhi ya wanasheria wa serikali waandamizi walinipongeza kwa makala hizo kwani zina ukweli mtupu na wakaniuma sikio na kunieleza mwisho wa siku serikali itashindwa kufurukuta katika kesi hiyo na walidiriki kuifananisha kesi hiyo na ‘sinema’.
Nimewahi kuandika kuwa Sheria ya Taasisi ya Kuzia na Kupambana na Rushwa (TAKUKURU) ya mwaka 2006 ilitungwa kwa shinikizo la wafadhili, serikali iliburuzwa miguu kwa miaka kadhaa lakini hatimaye ilisalimu amri pale wafadhili walipotishia kuwa wasingetoa mikopo, misaada katika nchi ambazo zisingeonyesha nia ya kupambana na rushwa (ufisadi sasa), dawa za kulevya na ugaidi.
Tanzania ilisalimu amri haraka na ikatunga sheria ya ugaidi ambayo ni kinyume kabisa na haki za binadamu na ikatunga sheria ya rushwa iliyofanyiwa marekebisho mwaka 2006 ambayo inatumika hivi sasa. Kwa hiyo tunaona serikali yetu haikuwa na nia ya dhati ya kupambana na majanga hayo, ila sheria hizo zilitungwa kishabiki, kishikaji na kisanii.
Nimelazimika kutumia kumbukumbu hizo sahihi hapo juu ili ziweze kuunga mkono mada yangu ya leo ambayo nitajadili uamuzi uliotolewa April 9 mwaka huu na Kiongozi wa Mahakimu Wakazi (Edson Mkasimongwa), Lameck Mlacha na Benedict Mwingwa wa kumfutia shitaka moja kati ya mashitaka mawili yaliyokuwa yakimkabili Liyumba.
Kwa maelezo kuwa upande wa mashitaka umeshindwa kuthibitisha kupeleka ushahidi wa kuthibitisha shitaka la pili ambalo ni la kuisababishia serikali hasara. Aidha imemuona Liyumba ana kesi ya kujibu katika shitaka la kwanza la matumizi mabaya ya ofisi ya umma.
“Mahakama inaamini alichokizungumza Naibu Gavana wa Benki Kuu ya Tanzania (BoT), Juma Reli, katika ushahidi wake ni ukweli mtupu na ndiyo maana alivyomaliza kutoa ushahidi wake alitoka ndani ya mahakama hii kwa amani na mawakili wa serikali hawakulalamika kwamba shahidi wao ametoa ushahidi wa uongo…kwa hiyo mahakama hii inatamka kiasi cha fedha kilichoongezeka katika ujenzi wa mradi ule kilitumika kwa utaratibu wa fedha za serikali zinavyotakiwa zitumike.
“Kwa heshima na taadhima jopo hili halikubaliani na hoja ya upande wa mashitaka iliyotaka mahakama hiyo isikubaliane na hoja ya upande wa utetezi iliyosema huwezi kuthibitisha hasara katika mradi huo hadi uwe na ripoti ya mwisho ya fedha zilizotumika kwenye mradi ule kwa sababu hata ripoti hiyo ingekuwepo isingeweza kuondoa makadirio ya gharama zilizokadiriwa na mkadiriaji wa majengo wa mradi huo.
“Mahakama inasisitiza haikubaliani na hoja hiyo ya upande wa mashitaka kwa sababu katika kesi hiyo hasara iliyodaiwa amepata mwajiri wa mshitakiwa ni lazima ithibitishwe kwa namba na ripoti…sasa katika kesi hii hasara iliyopatikana haiwezi kuwa sawa na namba ya ripoti ya Mkadiriaji wa Majengo kwani majengo ya nyongeza yamejengwa …labda ingekuwa majengo hayo mengine yanayodaiwa kujengwa nje ya mkataba wa awali na fedha hazionekana hilo lingekuwa ni jambo jingine.
“Na upande wa mashitaka wenyewe kupitia mawakili wake ukiri mbele yetu kwamba makadirio ya awali yaliyapaswa kujengwa magorofa 14 lakini baada ya mabadiliko ya ongezeko la ujenzi ziliongezeka ghorofa tatu nyingine juu hivyo kufanya kuwa na majengo mawili na kila jengo lina ghorofa 17 kwenda juu na kweli majengo yamejengwa …
“Kwa maelezo hayo mahakama hii inamfutia mshitakiwa shitaka la pili kwa mujibu wa kifungu cha 230 cha Sheria ya Mwenendo wa Makosa ya Jinai ya mwaka 2002 an na akaueleza upande wa mashitaka upo huru kukata rufaa kama haujalidhika na uamuzi huo,” alisema Mkasimongwa na kusababisha ndugu na jamaa wa mshitakiwa wakisikika kwa sauti wakisema, ‘Asante Yesu.’
Kutokana na uamuzi huo wa Hakimu Mkazi Mkasimongwa na wanajopo wenzake, umedhihirisha pasipo shaka kwamba wachunguzi wa TAKUKURU ambao ndiyo walipeleleza kesi hii, na waendesha mashitaka walikuwa hawajui walichokuwa wanakifanya katika kuthibitisha shitaka hilo lililofutwa au walikuwa wakijua ila waliamua kumuandalia kumshitaki Liyumba.
kwa shitaka hilo makusudi mazima ili wamkomeshe kwasababu walijua hawezi kutimiza masharti na hivyo ni lazima angesota jela kwa sababu kisheria mahakama inapotoa masharti ya dhamana kwa mshitakiwa wa kesi yoyote ile ni lazima masharti hayo yatimizwe na si vinginevyo na endapo mshitakiwa anashindwa kutumiza anatakiwa aende rumande hadi atakapoyatimiza masharti husika.
Kama mawakili wa serikali ambao tunawashuhudia wakija pale mahakamani kwa mikogo huku wakiwa wanayaburuza masanduku kama wamehifadhi nyoka kwenye masanduku hayo na kuvalia suti utadhani ni wachungaji waliokimbiwa na waumini’ kama hawana taaluma ya kutosha kwa nini wasiombe ushirikiano wa kitaalum toka kwa mawakili wengine wenye ujuzi ambao mawakili wengine binafsi walikuwa walimu wenu vyuoni?
Serikali sasa iache uchoyo na ukiritimba katika mambo ya kitaaluma, ipende kushirika wanataluuma wenye uwezo kwenye maeno yao. Naomba kutoa hoja.
Nayasema haya kwa uchungu kwasababu ni kodi za wanachi ndizo zilizowasomesha mawakili wengi wa serikali na ndizo zinazotumika kuwalipa mishahara na fedha hizo za wavuja jasho zinazotumika kuwaweka hotelini baadhi ya mawakili wanakwenda kujichimbia katika hoteli hizo kuandika hoja mbalimbali katika kesi zilizofunguliwa na jamhuri.
Kama hawa mawakili wa serikali wanapokea mishahara inayotokana na kodi zetu, wananchi tuna haki ya kuhoji mambo wanayoyafanya ambayo hayaturidhishi.
Baadhi ya mawakili wetu wa serikali wanaonekana kuwa dhaifu na wababaishaji katika kesi wanazozisimamia na wakati mwingine nimekuwa kijiuliza akilini mwangu ubabaishaji huo unatokana ama wakati wapo vyuoni walikuwa wakiangalizia majibu kutoka kwa wenzao au walikuwa wakiiba mitihani.
Sasa kubabaikababaika kwa mawakili wa serikali waliokuwa wakiongozwa na Juma Mzarau aliyekuwa akisaidiwa na Prosper Mwangamila na Ben Lincolin katika kesi ya Liyumba hadi kusababisha mahakama hiyo awali kumfutia kesi mshitakiwa kwa sababu hati ya mashitaka ilikuwa imekosewa na juzi Hakimu Mkazi Mkasimongwa kumfutia shitaka moja mshitakiwa kwasababu upande wa mashitaka umeshindwa kuthibitisha shitaka hilo la kusababisha hasara ni dhahiri ni ishara mbaya kwa shitaka lilobaki.
La matumizi mabaya, Watanzania sasa tujiulize kama jamhuri imeshindwa kuthibitisha shitaka la kusababisha hasara ambapo shitaka hilo linakuja baada ya mtu kutumia ofisi yake vibaya. Je upande wa mashitaka wanauakikishiaje umma kwamba mwisho wa siku wataweza kuthibitisha shitaka la matumuzi mabaya? Hilo tuliachie mahakama kwani mwisho wa siku itatoa hukumu yake kutokana shitaka hilo, ni suala la muda, tusubiri tuone.
Je, itakapotekea watuhumiwa wa kuachiwa huru si kesi zitakuwa zimekwisha kwa kishindo kile kile kama zilivyofunguliwa kwa kishindo? Tuseme nini sasa.usanii mtupu au ufisadi mtupu unaofanywa na mawakili wetu wa serikali?
Kushindwa kufurukuta kwa serikali katika shitaka hilo, nawaomba wananchi wenzangu wawe pamoja na sisi waandishi wa habari za mahakama kufuatilia kesi kama hizi zilizosalia mahakamani mfano kesi ya matumuzi mabaya na kuisababishia serikali hasara ya sh bilioni 11 inayomkabili aliyekuwa Waziri wa Fedha, Basil Mramba,Gray Mgonja na Daniel Yona; kesi nyingine ya uhujumu uchumi inayomkabili aliyekuwa Balozi wa Tanzania nchini Italia Profesa Costa Mahalu na Mkurugenzi Fedha na Utawala wa ubalozi huo Grace Martin ili hatimaye tukoleze kiu ya Watanzania katika harakati za kupambana na ufisadi.
Mwisho kabisa naupongeza Mhimili wa Mahakama nchini kwa kujipambanua kama chombo cha kutoa haki bila upendeleo, kushinikizwa na bila kuogopa. Jopo la mahakimu wakazi linalosikiliza kesi hiyo, Mkasimongwa, Mlacha na Mwingwa kutokana na uamuzi wake juzi nadiriki kusema kuwa limefanya kazi ya kishujaa na iliyoendelea kuuletea heshima mhimili wa mahakama wa nchi yetu.
Sisi tuliokuwa tunahudhuria kesi hii tangu ilipofunguliwa mahakamani hapo Januari 26 mwaka jana hadi juzi, tumeshuhudia vituko, shinikizo, ubabe uliojidhihirisha kwa wingi wa makachero waliokuwa wanaipamba mahakama ya Kisutu kwa staili tofauti kila kukicha.
Thursday, April 8, 2010
TAMKO LA CHAMA CHA WAAJIRI TANZANIA (ATE) KUHUSU NOTISI YA MGOMO WA WAFANYAKAZI WOTE ILIYOTOLEWA NA SHIRIKISHO LA VYAMA VYA WAFANYAKAZI TANZANIA TUCTA
Chama cha Waajiri Tanzania kimepokea kwa mshangao mkubwa notisi ya mgomo usio na ukomo unaohusu wafanyakazi wote wa sekta za umma na binafsi.
Sisi tunashangaa kwa sababu tunaamini katika majadiliano baina ya vyama vya wafanyakazi na waajiri ikiwemo serikali kama njia bora ya kuendeleza tija sehemu za kazi na hali bora za wafanyakazi. Ni katika majadiliano tofauti za kimsingi hupatiwa suluhu. Ni pale tu ama mazingira ya majadiliano hayapo au majadiliano yenyewe yamekwama ndipo hapo silaha ya mwisho ya wafanyakazi ambayo ni mgomo hutumika.
Chama Cha Waajiri Tanzania (ATE) kimechunguza kwa makini sababu saba (7) zilizotolewa katika notisi iliyotolewa na Shirikisho la Vyama Vya Wafanyakazi Tanzania (TUCTA) na tumeridhika mazingira ya kutangaza mgomo hayapo kwa sasa.
Sababu saba zilizotolewa na TUCTA ni:-
1. Kutotekeleza mapendekezo ya Tume ya Mishahara ya NTUKAMAZINA ambayo iliteuliwa na Mheshimiwa Rais kuboresha maslahi ya wafanyakazi.
TUCTA haijaweka bayana Tume ya Mishahara ya NTUKAMAZINA ilipendekeza nini. Tujuavyo sisi ripoti husika ilikuwa ni ya siri na ilikuwa kwa matumizi ya Mhe. Rais aliyeiteua. Isitoshe TUCTA inaelekea inataka kumlazimisha Rais atekeleze mapendekezo ya Tume yasiyoainishwa. Tunaamini huku ni kwenda kinyume na Katiba ya Nchi kwa kuingilia madaraka ya Rais.
2. Kutoliangalia suala zima la ukusanyaji wa kodi, hivyo kuwafanya wafanyakazi kuwa eneo kubwa pekee la kulipa kodi za juu wakati wafanyabiashara wakilipa kodi ndogo na wakati mwingine kukwepa.
Haiyumkiniki kudai kwamba kodi wanazolipa wafanyakazi ndizo kubwa kulinganisha na maeneo mengine. Idadi ya wafanyakazi katika sekta rasmi ni ndogo na hivyo hawawezi kulipa kodi za kutosheleza mahitaji ya kuendesha nchi. Tunakiri kunaweza kuwepo matatizo katika ukusanyaji wa kodi, lakini hatudhani suluhu ya matatizo haya ni mgomo.
3. Wizara ya Kazi kutotangaza maamuzi yake kuhusu mapendekezo ya utafiti uhusuo Vima vya chini katika sekta binafsi, kinyume na sheria inavyoagiza.
Hakuna sheria inayounda Taasisi ya kutafiti vima vya chini vya mishahara. Taasisi zilizopo ni Bodi za kisekta za mishahara ambazo zina jukumu la kushauri juu ya vima vya chini vya mishahara. Dai la TUCTA hapa ni kuhusu kutangazwa kwa mapendekezo ya Mshauri Mwelekezi ambaye ni Taasisi ya Utafiti wa Uchumi ya Chuo Kikuu cha Dar es Salaam (Economic Research Bureau). Tunachojua ni kwamba taarifa ya utafiti wa Mshauri Mwelekezi pamoja na maoni ya Bodi za Kisekta za mishahara yalijadiliwa katika kikao cha mwisho cha Baraza la Ushauri la Uchumi na Jamii (LESCO) lililokutana tarehe 25 Machi 2010. TUCTA iliwakilishwa katika kikao hiki.
Hivo suala hili limo katika mchakato na hivyo haliwezi kuwa hoja halali ya mgomo. Hata hivyo tunajua Tangazo la Serikali Namba 223 la mwaka 2007 kuhusu vima vya chini vya mishahara bado lina nguvu za kisheria mpaka hapo Mhe. Waziri wa Kazi atakapotangaza vima vipya vya mishahara.
4. Wizara ya Kazi kushindwa kuunda bodi mpya za mishahara za sekta binafsi tangu zile za zamani zilipomaliza muda wake 1 Aprili 2009.
Tunavyofahamu sisi, Bodi za mishahara za kisekta kama vilivyo vyombo vingine vya utatu vinavyoteuliwa chini ya sheria ya Taasisi za Kazi, (Na. 7 ya 2004) vilipewa uhai wa miaka mitatu toka kuundwa kwao. Bodi za mishahara za kisekta ziliundwa Aprili 2007 na hivyo ukomo wake utaishia mwezi huu na si kweli kwamba uhai ulikoma Aprili 2009 kama TUCTA inavyodai. TUCTA inatambua kwamba mchakato wa kuundwa upya kwa Bodi hizi umeanza tangu Machi 2010 na hivyo hii haiwekani kuwa hoja ya kusababisha mgomo.
5. Wizara ya Kazi kushindwa kuitisha vikao vya LESCO ambacho ni chombo cha kuishauri serikali kuhusu masuala ya wafanyakazi tangu chombo hicho kizinduliwe mwezi Agosti 2009 licha ya Raisi kuagiza likutane katika kikao chetu cha 4/5/2009 Ikulu Dar es Salaam.
Kwa mujibu wa sheria, LESCO inapaswa kukutana angalau mara tatu (3) kwa mwaka. Sheria haijafafanua ni kipindi gani katika mwaka. LESCO iliyopo ilizinduliwa Agosti 2009, inabidi ifikapo Agosti mwaka huu iwe imekutana angalau mara tatu. Mpaka sasa imeshakutana mara mbili na bado tuna miezi minne kufikia Agosti. Hivyo hatuoni utoshelevu wa sababu hii kuhalalisha mgomo.
6. Ofisi ya Waziri anayehusika na Menejimenti ya Utumishi wa Umma kushindwa kuitisha vikao vya majadiliano yanayohusu maslahi ya watumishi wa umma kama sheria ya majadiliano (The Public Service Negotiating Machinery) Act 2003 inavyoagiza.
Hatuoni sababu hii kutosheleza kuita mgomo wa nchi nzima kwa kujumuisha hata wafanyakazi wa sekta binafsi ambao wana utaratibu tofauti wa majadiliano.
7. Serikali kutokuwa makini katika kurekebisha malipo dhaifu yatokanayo na Mifuko ya Pensheni ya Wastaafu hivyo kuwafanya Wastaafu wengi kupata mafao duni ya uzeeni.
Mchakato wa kurekebisha matatizo yaliyopo katika mifuko ya hifadhi ya jamii ulishaanza. Wadau wote katika utatu ikiwemo TUCTA tunafahamu mchakato unaoendelea wa kuunda Mamlaka ya kusimamia mifuko hii (Social Security Regulatory Authority). Kwa kuwa hili ni suala la kimchakato na linalohitaji uangalifu mkubwa, ni maoni yetu kuwa TUCTA imekosa subira inayohitajika kwa jambo muhimu kama hili. Si haki hata kidogo kumlaumu binafsi. Mhe. Waziri wa Kazi. Kwa maana hii hatuoni sababu yeyote ya msingi ya kuitisha mgomo kwa hoja hii.
HITIMISHO
Kutokana na ufafanuzi huu, Chama Cha Waajiri Tanzania (ATE) kinatamka kama ifuatavyo:-
1. Kwamba Notisi iliyotolewa ni wa mgomo usio halali kwa kuwa:-
a) Sababu za mgomo hazipo
b) Njia za majadiliano bado zipo wazi na wala majadiliano hayajashindikana
c) Mgomo uliotangazwa hauna kipindi maalum kinyume na matakwa ya kisheria
d) Mgomo uliotangazwa unahusu sekta zote za uchumi wa nchi ikiwemo sekta binafsi ambayo ina taratibu zake za kuhakikisha na kulinda maslahi ya wafanyakazi.
e) Mgomo huu utahusu pia sekta ya huduma muhimu kwa jamii (essential services) ambazo haziruhusiwi kisheria kugoma.
2. Kwa kuwa mgomo huu si halali, Waajiri watakaoathirika watakuwa na haki ya kuwachukulia hatua za kinidhamu wafanyakazi watakaoshiriki mgomo huu haramu ikiwemo kuwaachisha kazi; kutowalipa mishahara kwa kipindi cha mgomo na hata kuajiri wafanyakazi mbadala. Ijulikane kwa wadau wote kwamba sheria zilizopo hazilindi wafanyakazi wanaoshiriki migomo haramu.
3. Iwapo mgomo huu utatekelezwa, Waajiri watakaoathirika watakuwa na haki ya kudai fidia kwa hasara itakayosababishwa na mgomo dhidi ya TUCTA ilioitisha mgomo usio halali.
4. Waajiri wanayo haki ya kwenda Mahakama Kuu, Kitengo cha Kazi (Labour Division) kuomba nafuu za kisheria.
Tunatoa RAI kwa TUCTA na wadau wote waliohamasishwa na TUCTA, waachane na harakati za kuitisha mgomo ambao utakuwa ni hasara kwa pande zote. Tunainasihi TUCTA washiriki kwa dhati majadiliano yenye lengo la kuleta muafaka wa pamoja. Kwa hili hakuna njia ya mkato. TUCTA itambue kwamba majadiliano baina ya wadau yanajenga hali ya kuaminiana na mahusiano mazuri na endelevu.
Ikumbukwe kwamba amani na utulivu sehemu za kazi ni nguzo muhimu za kuongeza tija, kukuza uchumi, kuwepo kwa ajira endelevu na kupambana na umaskini. Vyama vya Wafanyakazi ni wadau muhimu katika kuendeleza amani na utulivu mahali pa kazi.
Dar es Salaam, 5 Aprili 2010
CHAMA CHA WAAJIRI TANZANIA (ATE)
Wakili Cornelius K. Kariwa
Dkt. Aggrey K. Mlimuka
MWENYEKITI MKURUGENZI MTENDAJI
Sisi tunashangaa kwa sababu tunaamini katika majadiliano baina ya vyama vya wafanyakazi na waajiri ikiwemo serikali kama njia bora ya kuendeleza tija sehemu za kazi na hali bora za wafanyakazi. Ni katika majadiliano tofauti za kimsingi hupatiwa suluhu. Ni pale tu ama mazingira ya majadiliano hayapo au majadiliano yenyewe yamekwama ndipo hapo silaha ya mwisho ya wafanyakazi ambayo ni mgomo hutumika.
Chama Cha Waajiri Tanzania (ATE) kimechunguza kwa makini sababu saba (7) zilizotolewa katika notisi iliyotolewa na Shirikisho la Vyama Vya Wafanyakazi Tanzania (TUCTA) na tumeridhika mazingira ya kutangaza mgomo hayapo kwa sasa.
Sababu saba zilizotolewa na TUCTA ni:-
1. Kutotekeleza mapendekezo ya Tume ya Mishahara ya NTUKAMAZINA ambayo iliteuliwa na Mheshimiwa Rais kuboresha maslahi ya wafanyakazi.
TUCTA haijaweka bayana Tume ya Mishahara ya NTUKAMAZINA ilipendekeza nini. Tujuavyo sisi ripoti husika ilikuwa ni ya siri na ilikuwa kwa matumizi ya Mhe. Rais aliyeiteua. Isitoshe TUCTA inaelekea inataka kumlazimisha Rais atekeleze mapendekezo ya Tume yasiyoainishwa. Tunaamini huku ni kwenda kinyume na Katiba ya Nchi kwa kuingilia madaraka ya Rais.
2. Kutoliangalia suala zima la ukusanyaji wa kodi, hivyo kuwafanya wafanyakazi kuwa eneo kubwa pekee la kulipa kodi za juu wakati wafanyabiashara wakilipa kodi ndogo na wakati mwingine kukwepa.
Haiyumkiniki kudai kwamba kodi wanazolipa wafanyakazi ndizo kubwa kulinganisha na maeneo mengine. Idadi ya wafanyakazi katika sekta rasmi ni ndogo na hivyo hawawezi kulipa kodi za kutosheleza mahitaji ya kuendesha nchi. Tunakiri kunaweza kuwepo matatizo katika ukusanyaji wa kodi, lakini hatudhani suluhu ya matatizo haya ni mgomo.
3. Wizara ya Kazi kutotangaza maamuzi yake kuhusu mapendekezo ya utafiti uhusuo Vima vya chini katika sekta binafsi, kinyume na sheria inavyoagiza.
Hakuna sheria inayounda Taasisi ya kutafiti vima vya chini vya mishahara. Taasisi zilizopo ni Bodi za kisekta za mishahara ambazo zina jukumu la kushauri juu ya vima vya chini vya mishahara. Dai la TUCTA hapa ni kuhusu kutangazwa kwa mapendekezo ya Mshauri Mwelekezi ambaye ni Taasisi ya Utafiti wa Uchumi ya Chuo Kikuu cha Dar es Salaam (Economic Research Bureau). Tunachojua ni kwamba taarifa ya utafiti wa Mshauri Mwelekezi pamoja na maoni ya Bodi za Kisekta za mishahara yalijadiliwa katika kikao cha mwisho cha Baraza la Ushauri la Uchumi na Jamii (LESCO) lililokutana tarehe 25 Machi 2010. TUCTA iliwakilishwa katika kikao hiki.
Hivo suala hili limo katika mchakato na hivyo haliwezi kuwa hoja halali ya mgomo. Hata hivyo tunajua Tangazo la Serikali Namba 223 la mwaka 2007 kuhusu vima vya chini vya mishahara bado lina nguvu za kisheria mpaka hapo Mhe. Waziri wa Kazi atakapotangaza vima vipya vya mishahara.
4. Wizara ya Kazi kushindwa kuunda bodi mpya za mishahara za sekta binafsi tangu zile za zamani zilipomaliza muda wake 1 Aprili 2009.
Tunavyofahamu sisi, Bodi za mishahara za kisekta kama vilivyo vyombo vingine vya utatu vinavyoteuliwa chini ya sheria ya Taasisi za Kazi, (Na. 7 ya 2004) vilipewa uhai wa miaka mitatu toka kuundwa kwao. Bodi za mishahara za kisekta ziliundwa Aprili 2007 na hivyo ukomo wake utaishia mwezi huu na si kweli kwamba uhai ulikoma Aprili 2009 kama TUCTA inavyodai. TUCTA inatambua kwamba mchakato wa kuundwa upya kwa Bodi hizi umeanza tangu Machi 2010 na hivyo hii haiwekani kuwa hoja ya kusababisha mgomo.
5. Wizara ya Kazi kushindwa kuitisha vikao vya LESCO ambacho ni chombo cha kuishauri serikali kuhusu masuala ya wafanyakazi tangu chombo hicho kizinduliwe mwezi Agosti 2009 licha ya Raisi kuagiza likutane katika kikao chetu cha 4/5/2009 Ikulu Dar es Salaam.
Kwa mujibu wa sheria, LESCO inapaswa kukutana angalau mara tatu (3) kwa mwaka. Sheria haijafafanua ni kipindi gani katika mwaka. LESCO iliyopo ilizinduliwa Agosti 2009, inabidi ifikapo Agosti mwaka huu iwe imekutana angalau mara tatu. Mpaka sasa imeshakutana mara mbili na bado tuna miezi minne kufikia Agosti. Hivyo hatuoni utoshelevu wa sababu hii kuhalalisha mgomo.
6. Ofisi ya Waziri anayehusika na Menejimenti ya Utumishi wa Umma kushindwa kuitisha vikao vya majadiliano yanayohusu maslahi ya watumishi wa umma kama sheria ya majadiliano (The Public Service Negotiating Machinery) Act 2003 inavyoagiza.
Hatuoni sababu hii kutosheleza kuita mgomo wa nchi nzima kwa kujumuisha hata wafanyakazi wa sekta binafsi ambao wana utaratibu tofauti wa majadiliano.
7. Serikali kutokuwa makini katika kurekebisha malipo dhaifu yatokanayo na Mifuko ya Pensheni ya Wastaafu hivyo kuwafanya Wastaafu wengi kupata mafao duni ya uzeeni.
Mchakato wa kurekebisha matatizo yaliyopo katika mifuko ya hifadhi ya jamii ulishaanza. Wadau wote katika utatu ikiwemo TUCTA tunafahamu mchakato unaoendelea wa kuunda Mamlaka ya kusimamia mifuko hii (Social Security Regulatory Authority). Kwa kuwa hili ni suala la kimchakato na linalohitaji uangalifu mkubwa, ni maoni yetu kuwa TUCTA imekosa subira inayohitajika kwa jambo muhimu kama hili. Si haki hata kidogo kumlaumu binafsi. Mhe. Waziri wa Kazi. Kwa maana hii hatuoni sababu yeyote ya msingi ya kuitisha mgomo kwa hoja hii.
HITIMISHO
Kutokana na ufafanuzi huu, Chama Cha Waajiri Tanzania (ATE) kinatamka kama ifuatavyo:-
1. Kwamba Notisi iliyotolewa ni wa mgomo usio halali kwa kuwa:-
a) Sababu za mgomo hazipo
b) Njia za majadiliano bado zipo wazi na wala majadiliano hayajashindikana
c) Mgomo uliotangazwa hauna kipindi maalum kinyume na matakwa ya kisheria
d) Mgomo uliotangazwa unahusu sekta zote za uchumi wa nchi ikiwemo sekta binafsi ambayo ina taratibu zake za kuhakikisha na kulinda maslahi ya wafanyakazi.
e) Mgomo huu utahusu pia sekta ya huduma muhimu kwa jamii (essential services) ambazo haziruhusiwi kisheria kugoma.
2. Kwa kuwa mgomo huu si halali, Waajiri watakaoathirika watakuwa na haki ya kuwachukulia hatua za kinidhamu wafanyakazi watakaoshiriki mgomo huu haramu ikiwemo kuwaachisha kazi; kutowalipa mishahara kwa kipindi cha mgomo na hata kuajiri wafanyakazi mbadala. Ijulikane kwa wadau wote kwamba sheria zilizopo hazilindi wafanyakazi wanaoshiriki migomo haramu.
3. Iwapo mgomo huu utatekelezwa, Waajiri watakaoathirika watakuwa na haki ya kudai fidia kwa hasara itakayosababishwa na mgomo dhidi ya TUCTA ilioitisha mgomo usio halali.
4. Waajiri wanayo haki ya kwenda Mahakama Kuu, Kitengo cha Kazi (Labour Division) kuomba nafuu za kisheria.
Tunatoa RAI kwa TUCTA na wadau wote waliohamasishwa na TUCTA, waachane na harakati za kuitisha mgomo ambao utakuwa ni hasara kwa pande zote. Tunainasihi TUCTA washiriki kwa dhati majadiliano yenye lengo la kuleta muafaka wa pamoja. Kwa hili hakuna njia ya mkato. TUCTA itambue kwamba majadiliano baina ya wadau yanajenga hali ya kuaminiana na mahusiano mazuri na endelevu.
Ikumbukwe kwamba amani na utulivu sehemu za kazi ni nguzo muhimu za kuongeza tija, kukuza uchumi, kuwepo kwa ajira endelevu na kupambana na umaskini. Vyama vya Wafanyakazi ni wadau muhimu katika kuendeleza amani na utulivu mahali pa kazi.
Dar es Salaam, 5 Aprili 2010
CHAMA CHA WAAJIRI TANZANIA (ATE)
Wakili Cornelius K. Kariwa
Dkt. Aggrey K. Mlimuka
MWENYEKITI MKURUGENZI MTENDAJI
Subscribe to:
Posts (Atom)